Que encareceu máis? O IPC, categoría por categoría
Última revisión:
Cando oes que “a inflación foi do 3 %”, ese número é unha media. Pero ti non compras “a media”: compras comida, pagas a luz, botas gasolina, levas os nenos ao colexio. E esas cousas non soben igual. O IPC que publica o INE calcúlase xuntando doce categorías de gasto, e detrás da media hai diferenzas enormes. Velas axúdache a entender por que o teu peto nota a suba moito máis nuns meses que noutros.
O que máis subiu nos últimos 20 anos
Isto é o que pasou con cada categoría desde 2002 ata hoxe. Non é unha opinión: é o propio índice do INE, comparando o mesmo punto de partida para todas.
- Alcohol e tabaco +164,2 %
- Alimentación +103,3 %
- Restaurantes e hoteis +97,8 %
- Vivenda e subministracións +95,9 %
- Ensino +89,7 %
- Transporte +78,5 %
- Outros bens e servizos +78,1 %
- Fogar +40,0 %
- Roupa e calzado +37,7 %
- Sanidade +25,2 %
- Ocio e cultura +10,7 %
- Comunicacións −20,4 %
Fonte: INE · dato de 2025-12
Fíxate na historia que conta:
- O tabaco e o alcol encabezan a lista con diferenza. Boa parte desa suba non é “mercado”: son os impostos especiais, que o Estado sobe a propósito para desincentivar o consumo.
- Alimentación, restaurantes e vivenda forman o bloque duro: son gasto que non podes evitar, e por iso a súa suba é a que máis se nota nunha economía doméstica normal.
- Comunicacións é a gran excepción: hoxe é máis barata que en 2002. A competencia e a tecnoloxía (tarifas de móbil e internet) empurraron os prezos cara abaixo mentres case todo o demais subía.
A lección práctica: dúas familias co mesmo soldo poden vivir a inflación de forma moi distinta segundo en que se lles vaia o diñeiro. Quen dedica gran parte a comida e vivenda nota a suba máis que quen ten máis marxe para lecer ou tecnoloxía.
E no último ano, que tirou dos prezos?
O acumulado de 20 anos conta a historia longa. Pero para o día a día importa o recente. Isto é o que subiu cada categoría nos últimos doce meses:
- Vivenda e subministracións +5,7 %
- Restaurantes e hoteis +4,6 %
- Alcohol e tabaco +4,4 %
- Outros bens e servizos +3,4 %
- Alimentación +3,0 %
- Ensino +2,6 %
- Sanidade +2,3 %
- Transporte +1,8 %
- Comunicacións +1,5 %
- Fogar +0,7 %
- Ocio e cultura +0,5 %
- Roupa e calzado +0,2 %
Fonte: INE · dato de 2025-12
Para que che serve isto
Saber que categoría sobe máis non che di que facer co teu diñeiro, e desde logo non é unha recomendación de compra nin de investimento. É contexto: entender que a inflación é desigual permíteche mirar o teu propio gasto con ollos críticos —onde che aperta de verdade a suba— en lugar de quedar co titular da media. Podelo ver coas túas propias datas e a túa propia cantidade en «Canto che custa ter o diñeiro parado?», que ademais che mostra que categorías máis se encareceron xusto no período que elixas.